Geçici vergi nedir, ne zaman ödenir?

Geçici vergi ayrı bir vergi değil, yıllık gelir vergisinin peşin ödenen kısmıdır. Yıl içinde üç ayda bir ödenir, yıl sonunda hesaplanan vergiden düşülür. Bu yazıda kimlerin ödediğini, nasıl hesaplandığını ve stopaj kesilen freelancer'ların neden çoğu zaman hiç geçici vergi ödemediğini rakamlarla anlattık.

Kimler öder?

Gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbabı ve kurumlar vergisi mükellefleri geçici vergi beyannamesi verir. Yani şahıs şirketi açmış bir freelancer bu kapsamdadır. Sosyal içerik üreticiliği istisnası gibi beyanname gerektirmeyen durumlarda geçici vergi söz konusu olmaz; o kişilerin vergisi bankanın kestiği tutardır.

Dönemler ve tarihler

Geçici vergi üçer aylık dönemler halinde beyan edilir. Beyanname, dönemi izleyen ikinci ayın 17'sine kadar verilir; ödeme de aynı gün sonuna kadar yapılır. Dördüncü dönem geçici vergi bir süre uygulanmıyordu; 7566 sayılı Kanun ile yeniden getirildi. Böylece yılda dört geçici vergi beyannamesi verilir:

1. dönem (Ocak–Mart)17 Mayıs
2. dönem (Nisan–Haziran)17 Ağustos
3. dönem (Temmuz–Eylül)17 Kasım
4. dönem (Ekim–Aralık)ertesi yıl 17 Şubat

Son gün resmî tatile veya hafta sonuna denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe kayar. Bütün yılın takvimi için freelancer vergi takvimi 2027 yazısına bakın.

Nasıl hesaplanır?

Geçici vergi her dönem yılbaşından o dönemin sonuna kadarki toplam (kümülatif) kazanç üzerinden hesaplanır. Gelir vergisi mükelleflerinde oran, gelir vergisi tarifesinin ilk dilimindeki orandır: %15. Hesaplanan tutardan önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergiler ve o dönem kesilmiş stopajlar düşülür, yalnızca fark ödenir. Adım adım:

  1. Yılbaşından dönem sonuna kadar tahsil ettiğiniz brüt tutarları toplayın (KDV hariç).
  2. Aynı süredeki işle ilgili giderleri ve ödediğiniz Bağ-Kur primlerini düşün. Kalan, kümülatif kazançtır.
  3. Kümülatif kazancı %15 ile çarpın.
  4. Bulduğunuz tutardan önceki dönemlerin geçici vergilerini ve yıl içinde kesilen stopajları düşün.
  5. Sonuç pozitifse o dönem ödeyeceğiniz geçici vergidir. Sıfır veya negatifse ödeme yoktur, ama beyanname yine verilir.

Örnek 1: stopaj kesilmeyen bir freelancer

Bireysel müşterilere çalışan, hizmet ihracatı indiriminden yararlanmayan bir freelancer düşünelim. Yıl içindeki kümülatif kazancı (giderler ve Bağ-Kur düşülmüş) aşağıdaki gibi olsun:

1. dönem (Ocak–Mart): kümülatif kazanç 150.000 TL22.500 TL
2. dönem (Nisan–Haziran): kümülatif kazanç 330.000 TL27.000 TL
3. dönem (Temmuz–Eylül): kümülatif kazanç 520.000 TL28.500 TL
4. dönem (Ekim–Aralık): kümülatif kazanç 700.000 TL27.000 TL
Yıl içinde ödenen geçici vergi toplamı105.000 TL

Her dönemde önce kümülatif kazancın %15'i bulunur, sonra önceki dönemlerde hesaplanan tutar düşülür. Örneğin 2. dönemde 330.000 TL × %15 = 49.500 TL hesaplanır; 1. dönemde 22.500 TL hesaplandığı için 27.000 TL ödenir.

Yıllık kazanç700.000 TL
Yıllık gelir vergisi (2026 tarifesi)151.500 TL
Yıl içinde ödenen geçici vergiler-105.000 TL
Mart'ta ödenecek fark46.500 TL

Yıllık vergi tarifeye göre hesaplanır: ilk 400.000 TL için kümülatif vergi 70.500 TL, kalan 300.000 TL %27'den 81.000 TL; toplam 151.500 TL. Geçici vergi hep %15'ten hesaplandığı için kazancı üst dilimlere çıkan freelancer'da yıl sonunda bir fark kalır. Bu farkı Mart'ta (ilk taksit) ve Temmuz'da (ikinci taksit) ödersiniz.

Örnek 2: stopaj kesilen bir freelancer

Bütün müşterileri Türkiye'deki şirketler olan bir freelancer'ın ilk çeyreği:

1. dönem brüt hasılat150.000 TL
Kümülatif kazanç (giderler düşülmüş)100.000 TL
Hesaplanan geçici vergi (%15)15.000 TL
Şirketlerin kestiği stopaj (%20)-30.000 TL
Ödenecek geçici vergi0 TL

Stopaj brüt hasılatın %20'si üzerinden, geçici vergi ise kazancın %15'i üzerinden hesaplandığı için stopaj çoğu zaman geçici vergiyi karşılar. Bu freelancer geçici vergi beyannamesini verir ama ödeme yapmaz. Yıl sonunda stopajın fazlası iade konusu olabilir; bkz. stopaj iadesi.

Yıl sonunda ne oluyor?

Yıl içinde ödenen geçici vergiler, Mart ayında verilen yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir. Fazla ödeme yaptıysanız kalan tutar diğer vergi borçlarınıza mahsup edilebilir veya iade talep edilebilir. Yani geçici vergi ek bir yük değil, ödemenin öne alınmasıdır. Beyannamenin tamamını yıllık beyanname adım adım yazısında anlattık.

Beyan edilip ödenmezse?

Tahakkuk ettirilip ödenmeyen geçici vergi yıllık beyannamede mahsup edilemez, terkin edilir; ancak gecikme zammı tahsil edilir. Yani beyan edip ödememek en kötü senaryodur: hem yıl sonunda o vergiyi tekrar ödersiniz hem de gecikme zammı çıkar. Nakit planınızı buna göre yapmak önemlidir.

Nakit planı için pratik öneri

Stopaj kesilmeyen bir freelancer'sanız her tahsilatın bir kısmını ayrı bir hesapta tutun. Ayıracağınız oran, kazancınızın hangi dilime girdiğine bağlı. Kendi rakamlarınızla görmek için gelir vergisi hesaplama aracına yıllık tahmini kazancınızı yazın; çıkan vergiyi 12'ye bölmek aylık ayırmanız gereken tutar için iyi bir başlangıçtır. Aylık tabloyu net gelir hesaplama aracında da görebilirsiniz.

Geçici vergi beyannamesinde neler yazılır?

Beyanname, dönem sonuna kadarki kümülatif rakamlarla doldurulur. Serbest meslek erbabının beyannamesinde temel olarak şunlar yer alır: dönem içinde tahsil edilen hasılat, dönem içinde ödenen giderler ve Bağ-Kur primleri, varsa uygulanan istisna ve indirimler (genç girişimci istisnası, hizmet ihracatı indirimi gibi), önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergiler ve dönem içinde kesilen stopajlar. Bu rakamların hepsi defterden gelir; bu yüzden geçici vergi beyannameleri de genelde mali müşavir tarafından hazırlanır.

Sizin yapmanız gereken, dönem bitmeden önce o döneme ait bütün makbuzların kesilmiş, gider belgelerinin müşavire ulaşmış olmasıdır. Eksik bir gider belgesi o dönem fazla geçici vergi ödemenize yol açar; yıl sonunda düzelir ama bu arada para gereksiz yere elinizden çıkmış olur. Ayrıntı için hangi giderler yazılabilir yazısına bakın.

Sık sorulan sorular

Hiç kazancım olmayan dönemde de geçici vergi beyannamesi verir miyim?

Evet. Mükellefiyetiniz açıksa dönem zararla ya da sıfır kazançla kapansa bile beyanname verilir; sadece ödeme çıkmaz.

Geçici vergi oranı neden %15?

Gelir vergisi mükelleflerinde geçici vergi, tarifenin ilk dilimindeki oranla hesaplanır. 2026 tarifesinde bu oran %15'tir. Yıl sonunda ise kazancınız tarifenin bütün dilimlerine göre vergilendirilir.

Genç girişimci istisnası geçici vergide de uygulanır mı?

İstisna yıllık kazanca uygulanır ve geçici vergi dönemlerinde de dikkate alınabilir. Uygulamayı müşavirinizle netleştirin; tutarı ve şartları genç girişimci istisnası sayfasında anlattık.

Hizmet ihracatı indirimi kullanıyorum, geçici vergi öder miyim?

Kazancınızın tamamı indirim kapsamındaysa geçici vergi de çıkmaz, ama beyanname verilir. Kapsam dışında kalan kazancınız varsa o kısım için hesaplanır. Ayrıntılar: hizmet ihracatı indirimi.

Geçici vergiyi taksitle ödeyebilir miyim?

Geçici vergi beyanname süresi içinde ödenir. Ödeyemiyorsanız gecikme zammı işler. Vergi dairesinden tecil istenebilir, ama bu da faizlidir ve şartları her durumda aynı değildir; müşavirinize danışın.

Geçici vergiyi fazla ödersem ne olur?

Yıl içinde ödediğiniz geçici vergiler yıllık vergiden fazla çıkarsa fark, başka vergi borçlarınıza mahsup edilir veya talep ederseniz iade edilir. Süreci stopaj iadesi yazısında anlattık; geçici vergide de mantık aynıdır.

Bunlar da işinize yarayabilir

Tüm araçlar · Vergi rehberi

Kaynaklar

2026 yılı mevzuatına göre hazırlanmıştır. Son güncelleme: Ekim 2026.